Cursus zuiver zingen deel III. Boventonen.
De cursus zuiver zingen deel I trekt verreweg de meeste bezoekers voor deze site. De meeste bezoekers zijn nog erg jong. Geïnspireerd door programma's zoals "Idols" wordt er gegoogeld naar "leren zingen". De cursus heeft een hoge score binnen Google en komt als een van de eersten naar voren.
Dat is niet direct de doelgroep die mij voor ogen stond toen ik deze cursus schreef. De cursus is meer bedoeld voor mensen zoals ikzelf die het zingen op latere leeftijd hebben geleerd en die als autodidact wat verder willen komen. Voor de meesten zal zangles door een professionele zangpedagoog dan de de beste optie zijn. Er kunnen echter allerlei redenen zijn om het zonder zangleraar te proberen. Voor mij persoonlijk is dat het feit dat ik erg eigenwijs ben en dat ik de overtuiging heb dat ik het zingen uiteindelijk toch zelf zal moeten doen.
Slechts een kleine 2 procent van de mensen die deel I van deze cursus leest komt ook toe aan deel II. Dat zal ongetwijfeld te maken hebben met het feit dat er nogal wat ausdauer nodig is om mijn methode in praktijk te brengen. Ik heb nog nooit een e-mail met dankbetuiging mogen ontvangen dus ik ga ervan uit dat nog niemand erin geslaagd is mijn aanbevelingen in praktijk te brengen. Aangezien het bij mij gewerkt heeft kan ik mij daar niet druk om maken.
Tegelijkertijd geeft mij dat een grote vrijheid te schrijven wat ik wil in dit derde deel, omdat er toch vrijwel niemand is die het leest. De enkeling die dit wel leest zal waarschijnlijk ook bij machte zijn het te waarderen.
Als de kopstem, middenstem en borststem eenmaal een zuivere toon produceren dan ben je er nog niet. De klankkleur van de drie stemmen is namelijk verschillend. Dat wil zeggen dat de grondtonen van de stemmen wel zuiver zijn maar de boventonen verschillen. Ik zal aan de hand van mijn eigen stem dit trachten uit te leggen.
Als ik met mijn borststem zing, dan produceer ik een hele stevige grondtoon maar vrijwel geen boventonen. Daardoor klinkt dit erg zwaar. Als ik met mijn middenstem zing dan klinken er juist heel veel boventonen mee maar de grondtoon is vrij zwak. Daardoor klinkt de middenstem erg helder.
Door de verschillende klankkleur van mijn borststem en mijn middenstem lijkt het alsof de noten die geproduceerd worden niet bij elkaar horen. Feitelijk is dat ook de reden waarom het zo moeilijk is zuiver te zingen.
Het is nu zaak de klankkleur van beide stemmen naar elkaar toe te brengen. De borststem moet meer boventonen gaan produceren. Hierdoor zal de stem helderder klinken in de lage regionen. De boventonen van de borststem hebben een relatie met de grondtonen van de middenstem. Zodra je boventonen gaat produceren met de borststem wordt het daarom veel eenvoudiger om zuiver te zingen. Daarnaast moet bij de middenstem de grondtoon versterkt worden. Hierdoor zal de middenstem zwaarder en voller gaan klinken. Het ideaal is natuurlijk dat de overgang van middenstem naar de borststem en terug niet meer te onderscheiden is op basis van de klankkleur. Een zelfde menging van klankkleur moet ook bij de overgang van middenstem naar kopstem gerealiseerd worden.
Hoe je je stemorgaan moet manipuleren om de klankkleur van de verschillende stemmen te sturen is iets dat alleen door experimenteren gevonden kan worden. Een zangleraar die het voor kan doen en die terugkoppeling geeft op wat je doet kan dit proces in theorie natuurlijk zeer versnellen. Zelf denk ik dat het het belangrijkste is dat je begrijpt wat je probeert te bereiken.
Ik heb de volgende aandachtspunten gevonden voor het experimenteren:
- Zing de toonladders (uit deel I) a capella, gebruik de MIDI-files alleen ter controle. Als je meezingt met de MIDI-files kun je de klankkleur niet goed horen en fouten in de stemvorming worden gecamoufleerd.
- Ontspan de keel, mond en tong zoveel mogelijk tijdens het zingen. Door met de vingers te voelen aan de keel en de onderkant van de kin tijdens het zingen kun je erachter komen of alles ontspannen is. Door tonen lang aan te houden kan er vermoeidheid optreden. De pijn die bij de vermoeidheid optreedt is een indicator van teveel spanning. Het doel is dit te voorkomen. Het zingen mag nooit onaangenaam aanvoelen!
- Niet persen. Het is verleidelijk de lucht naar buiten te persen om meer klank te krijgen. Doe dit niet! Het gaat voorlopig alleen maar om de stemvorming en de klankkleur, volume komt later nog wel aan de orde. Zing dus zacht tijdens het experimenteren.
- Bij de borststem (lage grondtonen) moeten meer boventonen geproduceerd worden.
- Bij de middenstem (midden grondtonen) moeten de grondtonen versterkt worden.
- Door afwisselend Do-Do (midden grondtoon met de middenstem - lage grondtoon met de borststem) te zingen, kun je trachten deze dezelfde klankkleur te geven.
- Nadat de borststem en middenstem gezuiverd zijn moet de kopstem onderhanden genomen worden.
[Disclaimer]
Deze cursus heb ik geschreven als "ervaringsdeskundige". Ik ben dus geen zangpedagoog. Ik beschrijf mijn eigen ervaringen. Of navolging van mijn ideeën goed voor uw stem zal zijn of slecht kan ik niet beoordelen. Wees dus voorzichtig. Ga ervan uit dat forceren niet goed is en dat pijn een teken is dat u moet stoppen. Het zingen moet aangenaam blijven.