Cursus zuiver zingen deel 1.
De wereld lijkt verdeeld in mensen die zuiver zingen en mensen die vals zingen.
Toch is alle hoop nog niet verloren indien uw omgeving vertwijfeld naar de oren grijpt als u alle registers open trekt.
Het is namelijk heel goed mogelijk door oefening zuiver te leren zingen.
Het grootste probleem met onzuiver zingen is dat je het zelf meestal niet hoort.
Dat je het zelf niet hoort, betekent niet dat je het zelf niet zou kúnnen horen, maar dat je niet weet waar je naar moet luisteren. De menselijke stem wordt gefabriceerd door een ingewikkeld orgaan, dat vele bij- en boventonen produceert. Veel van die bijgeluiden hoor je versterkt door je schedel, zodat het helemaal niet zo duidelijk is wat er naar buiten komt. Wat anderen horen is iets heel anders dan wat je zelf hoort.
Een japanse dirigent loste dit op door alle koorleden met een emmer over het hoofd te laten zingen. Het was niet geheel duidelijk of dit bedoeld was voor de zangers of voor de toehoorders. . .
Als je weet dat je vals zingt en je hoort het zelf niet, dan heeft iemand je dat verteld.
En dat is helemaal niet leuk.
Ik spreek als ervaringsdeskundige. . .
Allereerst een waarschuwing: don't shoot the messenger.
Het is namelijk ook helemaal niet leuk om zo'n boodschap over te moeten brengen.
De eerste neiging die je hebt is het niet te geloven.
Ontkenning is de eerste fase van het rouwproces.
Hoe is het mogelijk dat je al 20 jaar met genoegen in een koor zingt, nooit heeft iemand iets gezegd en ineens zou je vals zingen?
De werkelijkheid is dat er vele beroepszangers en –zangeressen zijn die ook geen toon kunnen houden. Vaak wordt dit opgelost door bijvoorbeeld op de achtergrond op een piano mee te rossen.
De stem heeft dan houvast aan de piano.
Bovendien wordt een piano per definitie vals gestemd en produceert zoveel bijgeluid dat het niet zoveel uit maakt.
Veel mensen in het publiek kunnen ook niet horen of iemand zuiver zingt.
Ook veel zangleraressen (M/V) en dirigenten horen het niet.
Je zou zo zeggen, als er toch zo weinig mensen zijn die het horen, wat maakt het dan nog uit?
Het maakt heel veel uit. Zuiver zingen is werkelijk een groot genoegen. Op het moment dat een koorwerk volkomen zuiver wordt uitgevoerd "doet het iets".
Het is lastig te beschrijven, maar door resonantie wordt er emotie overgebracht. Schoonheid, stilte, liefde, extase zijn zo wat van die emoties die schaars zijn in het dagelijks leven, maar die door muziek kunnen worden overgebracht. Dit is niet mogelijk als iemand er tegenaan zit te blèren.
Al met al is het helemaal geen pretje om er mee geconfronteerd te worden.
Het is dan ook helemaal niet verstandig om je ego aan je zangkwaliteiten te koppelen.
Dat moet wel op een teleurstelling uitlopen. . .
Bovendien verplaats je eens in de dirigent. Die wil alleen maar dat er zuiver gezongen wordt. Dat is slechts een van haar taken. Als ze dan ook nog steeds bij ieder geval tegen een gekrenkt of geknakt ego moet opboksen. . .
De eerste stap die je dan ook moet doen is wat afstand nemen. Door een open en positieve houding wordt het allemaal veel gemakkelijker. Kijk er objectief en afstandelijk naar. Zingen is natuurlijk erg intiem en je kunt het alleen als je je emoties laat meedoen. Juist dan komt kritiek erg hard aan. Maar het is geen schande te zingen als een schorre kraai, er moet alleen wat aan gebeuren. Zodra je geaccepteerd hebt dat je misschien een probleem hebt is er gelukkig veel aan te doen.
Dus geef de boodschapper het voordeel van de twijfel en kijk of hij (M/V) gelijk heeft.
Met zuiver zingen is het merkwaardig gesteld. Zolang je niet helemaal zeker weet of je zuiver zingt, zit je er 100% zeker naast. Zing je zuiver, dan weet je dat ook 100% zeker. Ik kom er later nog op terug hoe je dit kunt vaststellen.
Wat gaat er mis bij vals zingen?
Er zijn twee technieken om een valse toon te produceren.
Eerste techniek.
Je kunt een zwabber geven aan een langgerekte toon.
Een mooi voorbeeld is "Oranje booooohooooven".
Hierrbij worden de "booooo" en de "hooooo" van "boven"iets verschillend van hoogte gezongen. Meestal is de "hooooo"lager, en vanaf dat moment wordt de rest van de melodie ook lager gezongen.
Tweede techniek.
Tussen twee tonen wordt er gezakt of gestegen.
De menselijke stem kent drie registers.
Van hoog naar laag:
- Kopstem
- Middenstem
- Borststem
In ieder van deze gebieden wordt de stem op een verschillende manier gevormd.
Indien je nu twee tonen achter elkaar moet zingen die in een verschillend register liggen, kan er gemakkelijk iets mis gaan.
Je moet namelijk plotseling de toon op een andere manier produceren, fysiek gezien.
Je hebt op heel jonge leeftijd geleerd tonen te produceren, en daarbij is er natuurlijk nooit op dit fenomeen gelet.
Het produceren van de juiste toon is dus slechts een kwestie van techniek. Techniek die door oefening aangeleerd kan worden. Je moet alleen weten hoe je kunt checken "of je goed zit".
De oefening.
De oefening is het toonbeeld van eenvoud.
Hieronder tref je een MIDI-file aan om te oefenen.
Sopraan Mezzo Tenor BasDe MIDI-file produceert een eenvoudige toonladder met afwisselende tonen.
Zorg ervoor dat je een MIDIspeler gebruikt die het afspeeltempo kan vertragen.
Zelf gebruik ik Van Basco's Karaoke player. Een simpel programma dat je als freeware gratis kunt downloaden. Hiermee kun je ook je eigen partij versterken of verzwakken/toon verhogen of verlagen.
De toonladder moet zo langzaam mogelijk afgespeeld worden.
Hoewel een MIDI-file een vreselijk geluid produceert, is het toch ideaal. Omdat er, in tegenstelling tot een instrument, geen neventonen worden geproduceerd.
De tonen van de MIDI-file moeten zo precies mogelijk nagezongen worden.
Als je precies goed zit, verandert er plotseling iets.
Er treedt resonantie op, waardoor het net is of "er een weerstand in de keel wegvalt".
Het zingen is plotseling erg aangenaam en het gaat heel makkelijk. Als resonantie optreedt kun je je er niet in vergissen.
Het luistert ongelooflijk nauw.
Een fractie te hoog of te laag en het is weg.
Dat is ook de reden dat de tonen zo lang mogelijk moeten zijn.
Dat geeft je de gelegenheid te experimenteren en je stem bij te stellen.
Het treffen van de juiste toon en het laten mee laten resoneren moet een gewoonte worden.
Zelf heb ik gedurende ongeveer drie maanden dit dagelijks een kwartier tot een half uur geoefend. Dat is helemaal niet zo onaangenaam als het misschien lijkt (ja, wel voor de buren natuurlijk) omdat je steeds zuiverder gaat zingen.
En zuiver zingen is heerlijk!!
Heb je eenmaal de smaak te pakken, dan wil je beslist niet meer anders!
Na verloop van tijd kun je toonlengtes gaan verkorten. Dit lijkt eenvoudig, maar dat is het helemaal niet. Het valt helemaal niet mee om korte noten meteen zuiver te treffen. Maar ook dat gaat na verloop van tijd automatisch.
Hou je aan de simpele stelregel: bij de geringste twijfel zit je ernaast!
Het kost wat inspanning, maar uit eigen ervaring kan ik zeggen dat het resultaat daar ruimschoots tegen opweegt. Er gaat werkelijk een hele nieuwe wereld voor je open!!
[Disclaimer]
Deze cursus heb ik geschreven als "ervaringsdeskundige". Ik ben dus geen zangpedagoog. Ik beschrijf mijn eigen ervaringen. Of navolging van mijn ideeën goed voor uw stem zal zijn of slecht kan ik niet beoordelen. Wees dus voorzichtig. Ga ervan uit dat forceren niet goed is en dat pijn een teken is dat u moet stoppen. Het zingen moet aangenaam blijven.