Cursus zuiver zingen deel II. Harmonieën.
Als je het hebt kunnen opbrengen om de oefeningen van de cursus zuiver zingen deel I serieus en heel precies vol te houden, dan zul je nu al behoorlijk zuiver zingen. Het heeft mij zo'n drie maanden gekost om dat tot een gewoonte te maken.
Als je naar muziek gaat luisteren met enigszins geoefende oren, dan val je van de ene verbazing in de andere. Zo luisterde ik naar het optreden van een shantykoor dat een tweestemmig lied ten gehore bracht. Het bleek mij onmogelijk om met de baspartij mee te zingen! Door de oefeningen was ik gewoon geraakt aan resonantie tijdens het zingen. Het was echter onmogelijk om mee te resoneren met het koor. Na een paar minuten kwam ik erachter hoe dat kwam. Alle bassen zongen op nét even een andere toonhoogte. Het scheelde maar een fractie, maar voldoende om niet te resoneren. Ik probeerde mee te zingen, maar met wie? Als 10 stemmen er allemaal een fractie naast zitten is er niets om mee mee te resoneren! Een merkwaardige ervaring. Gelukkig wordt er in Najade wel zuiver gezongen.
Menig shantykoor heeft zo z'n eigen
oplossing gevonden voor zuiver zingen. . .
Als je de oefeningen van de cursus hebt gedaan dan ben je er nog niet. Toen ik het eerste deel schreef wist ik dat nog niet. Er zijn nog twee stappen nodig. Ik zal deze stappen nogal compact beschrijven, dus het is noodzakelijk goed te lezen.
Stap 1: Harmonieën zingen.
Met de oefeningen van deel 1 leer je unisono te zingen. DO met DO en RE met RE, om zo te zeggen. Het wordt nu tijd om zuiver accoorden te leren zingen. Je hebt hiervoor een meerstemmige MIDI-file nodig. Door te Googelen op "midi satb listen" vind je deze zo. SATB staat voor sopraan-alt-tenor-bas. Kies een stuk met lang aangehouden noten.
Zing nu je eigen partij mee met de MIDI-file:
- Met je eigen partij versterkt.
- Met je eigen partij net zo luid als de andere partijen.
- Met je eigen partij uit.
- Met alle partijen uit.
Het doel is om resonantie te verkrijgen tussen de andere partijen en de eigen partij. Ook dit luistert ongelooflijk nauw. Je moet weer met dezelfde precisie oefenen als in de cursus. Je kunt de cursus erop na lezen hoe je moet oefenen en waar je op moet letten. Als je zuiver mee resoneert met de andere partijen dan gebeurt er iets. Het is een beetje te vergelijken met het blazen op een zuivere mondharmonica. Ik weet er geen andere uitdrukking voor. Het is in ieder geval een onbeschrijfelijk genoegen.
Pas als je zingt met de andere partijen aan en met je eigen partij uit en je kunt niet meer horen of je eigen partij nou aan of uit staat dan zit je goed.
De laatste fase, a capella je eigen partij zingen met alle partijen uit, is soms erg onprettig. Je hebt op dat moment geen enkele hulp van buitenaf. Je hoort wat je daadwerkelijk zelf produceert. In mijn geval werkt dat zeer goed ter preventie van hoogmoedsverplettering. In zijn algemeenheid geldt, hoe slechter je klinkt, hoe meer je kunt verbeteren. Je kunt pas iets verbeteren als je hoort dat er iets niet goed gaat. Daarom is het goed jezelf te horen zonder camouflerende MIDI-files. Ook een ruimte met een goede acoustiek camoufleert veel. Hoe slechter de acoustiek hoe meer je je fouten hoort! Om te horen hoe slecht ik wel zing heb ik zelfs een paar "superoren" gemaakt die de gezongen klanken direct terug geleiden naar de oren.
Ongeveer naar dit model:
Mijn verhaal doet misschien wat masochistisch aan, maar de feedback werkt geweldig. Normaal gesproken hoor je jezelf weerkaatst via de muur of direct intern via je hoofd. Hierbij worden bepaalde frequenties versterkt. Met een hulpmiddel als dit hoor je veel meer wat je zou horen als je in de zaal zit. Het werkt als een (niet electronische) monitor van je stem.
Stap 2: drie stemmen trainen.
Ook deze tweede extra stap was oorspronkelijk niet aanwezig. Omdat ik het vroeger niet hoorde. Je zingt in feite met drie stemmen: je borststem, middenstem en kopstem. Technisch gesproken is dat niet helemaal correct geformuleerd, maar het helpt de uitleg wel.
Deze drie stemmen moet je alledrie afzonderlijk zuiver leren zingen. Nadat ik drie maanden getraind had was mijn middenstem behoorlijk zuiver. Dankzij mijn "superoren" viel mij op een gegeven moment echter op dat ik de neiging had de hoge tonen toch iets te laag te pakken en de lage tonen te hoog. Het was maar een fractie, maar toch werd de resonantie verstoord.
De kopstem en de borststem kun je net zo trainen als de middenstem. Het is van belang geschikte MIDI-files te nemen. Je kunt ook betaande MIDI-files verhogen of verlagen. Daarnaast is het van belang om zangstukken te zoeken met grote toonafstanden, meer dan 5 noten. Het treffen van grote verschillen in toonafstanden is lastig door de registerovergangen.
Met behulp van bovenstaande extra stappen is het mogelijk de zuiverheid uit te breiden tot het totale stembereik en in samenzang met anderen. Als "ervaringsdeskundige" kan ik getuigen dat de oefeningen zeer de moeite waard zijn. Het valt zeker niet mee om iets aan te leren waarvan je vindt dat je het eigenlijk al moet kunnen. Maar de doorzetter wordt rijkelijk beloond! Als je nog vragen hebt dan kun je mij (de webmaster) E mailen .
[Disclaimer]
Deze cursus heb ik geschreven als "ervaringsdeskundige". Ik ben dus geen zangpedagoog. Ik beschrijf mijn eigen ervaringen. Of navolging van mijn ideeën goed voor uw stem zal zijn of slecht kan ik niet beoordelen. Wees dus voorzichtig. Ga ervan uit dat forceren niet goed is en dat pijn een teken is dat u moet stoppen. Het zingen moet aangenaam blijven.